السيد موسى الشبيري الزنجاني

6043

كتاب النكاح ( فارسى )

نقد كلام صاحب رياض رحمه الله : اگر كسى در مقام بيان باشد ، خود در مقام بيان ضابطه بودن ، موجب دلالت بر مفهوم مىشود اگر چه شىء فى نفسه مفهوم نداشته باشد . همه آقايان اين را گفته‌اند كه از « ما الذى لا ينجسه شىء قال : الكر » استفاده مىشود كه غير كر اعتصام ندارد چون در مقام مثال زدن نيست ، بلكه در مقام پاسخ از ضابطه اعتصام است و مفهوم دارد . در ما نحن فيه حضرت مىفرمايند : يك درهم و بالاتر مجزى است . اين كلام اگر معارض با چيز ديگرى نبود مفهوم داشت . نظير اين كلمه « درهم و بالاتر » اگر در جاهاى ديگر هم گفته شود از آن مفهوم فهميده مىشود . مثلا در باب قصر گفته شود كه چهار فرسخ و بيشتر كفايت مىكند قطعا مفهوم دارد چون در مقام بيان مىباشد و يا مثلا ابتداءً حضرت بفرمايند در سه خروار و بيشتر زكات هست ، معناى آن اين است كه نصابى وجود دارد و در صدد تعيين نصاب هستند و الا چه خصوصيتى دارد كه حضرت اين را ذكر كنند و در اين طور موارد ذاتا مفهوم وجود دارد . ولى در روايات مسأله جارى ( حد اقل مهر ) به قراين اختلاف روايات مفهوم ندارد و دال بر محدوديت نيست . 8 - لزوم پرداخت مهريه هنگام مطالبه زن در كتاب شرايع آمده است كه « يلزم دفع المهر بالعقد » يعنى زن با عقد ، مالك مهريه مىشود و اگر زنى كه مهر را طلب دارد آن را مطالبه كرد لازم است مرد پرداخت كند و به وسيله عقد متعه شوهر به زن مديون مىشود اگر در ذمه باشد . و اگر عين است ، عين ، مال اوست و بايد ملك زن را به او بدهد . ظاهر كلام شرايع اين است كه اگر زن رضايت در تأخير پرداخت مهريه ندارد جايز نيست كه شوهر متعه‌اى از پرداخت مهريه خوددارى كند . اين مطلب مورد بحث است ميان فقهاء ، مخصوصا در وقتى كه اطمينان ندارد در مدت مقرر زن تمكين كند كه آيا مىتواند مقدارى از مهر را نگه دارد ؟